Ik doe het anders. -interview-

stoel3

Magic Circus is volgens de informatie op de website een eigengereid en eigentijds circus met spraakmakende voorstellingen. Via via hoorde ik dat de slimme directeur zelf geen jongleerbal kan vangen en geen salto kan maken en dát was te samen met interesse voor het circus(leven), de aanleiding om Maurice Veldkamp eens aan de tand te gaan voelen over zijn leven en werk.

Kun je iets vertellen over je achtergrond en hoe je bij het circus terecht bent gekomen?

Hij lepelt op: `Gewoon gezin, enigst kind, verlegen, provinciestad, lagere school, HBS, Nederlands gestudeerd en afgemaakt; bij een krant gewerkt en toen naar het circus’. Circus was mijn passie en ik deed er van alles. (Pas veel later verteld hij dat hij Osmeens-orthodox is; zijn ouders uit Osmanië komen en hij tijdens hun vlucht is geboren maar wat ik daarvan moet geloven met een achternaam als Veldkamp? -al klopt postuur en snor dan wel weer met het beeld- Het boek van Kees van Kooten indachtig laat ik dit romantisch geschetste beeld lekker voor wat het is.) Na mijn studie Nederlands heb ik even voor de klas gestaan maar dat vond ik helemaal niets. Kokerachtige mensen die heel benepen in het leven stonden; daar had ik geen zin in. Het heeft maar een week geduurd hoor dus ik mag niet oordelen. Al is het wel makkelijk om te oordelen. Toen ik bij de krant kon werken ben ik daarvoor gegaan. Veel leuker; een veel afwisselender en spannender leven. Ik kan schrijven. Je kunt een opleiding doen, maar dat zegt niets. Dat geldt ook in de circuswereld. Het zijn niet de beste die van de circusscholen komen; het gaat om motivatie.
Toen ik zag hoe circussen persberichten sturen en aangaf ‘doe dat nou eens anders’, kwam er als vanzelf een moment dat ze zeiden, ‘dan doe jij het toch’. Er zijn heel veel mensen die zeggen ‘ik had vroeger straaljagerpiloot willen worden’ terwijl ze nu keurig rijksambtenaar op een kantoortje zijn. Maar hebben ze geprobeerd om straaljagerpiloot te worden? Nee. Ik wilde in het circus werken, ben het gaan doen en vond het leuk. Als het niet was bevallen, dan had ik dat ook geweten.

Hoe is je carrière verlopen?

Ik ben in een klein circus begonnen en na drie jaar ben ik gevraagd om het Ahoy in de winter te presenteren. Als spreekstalmeester doe ik het ‘anders’. Ik zeg niet ‘daar komen de olifanten’ maar vertel de mensen dingen. Ik maak een verhaal, gebruik informatie en werk met mijn stem. Snel praten, langzaam praten, zachtjes praten zijn allemaal technieken. Dat heb ik zo’n 30 jaar gedaan en in ’92 ben ik met Magic Circus gestart. Ik vind het beslist niet altijd even leuk en zou wel bijvoorbeeld mensen willen gaan coachen. De circuswereld is ergens een ‘ingedikte versie’ van de maatschappij. En door dat ‘ingedikte’ kan je sneller zien waar iets niet goed gaat en een oplossing bedenken.

Heb je nog andere ideeën over wat je later wilt worden als je groot bent?

Ik zou wel een aardige oplichter willen zijn of een kwakzalver. Nee, geen Jomanda; een blauwe jurk staat me niet. Ik zou het alleen niet kunnen omdat ik te eerlijk ben. Maar ik vind het wel leuk om mensen rare verhalen te vertellen. We hebben ook een horeca-afdeling en het is mijn taak om thee te verkopen. Thee wordt meestal verkocht door de dames –vraag me niet waarom- en terwijl ik de theekist open vraag ik waar het voor is. Hij laat zijn stem zakken en vertragen: ‘Heeft u hoofdpijn, heeft u liefdesverdriet…….?’. Heel veel mensen gaan er serieus op in en ja, soms komen ze terug om te vertellen of het gewerkt heeft. Ik kan mensen dingen laten geloven.

Heb je gaven?

Nee, weet ik niet, misschien wel. Wat jammer is dat door het haastige tempo waarin ik leef, ik weinig tijd heb om dat soort dingen te ontdekken. En als je dan iets ontdekt hebt, dan heb ik eigenlijk –misschien ook uit schijterigheid- geen tijd om iets te ontwikkelen. We toeren van maart tot begin november maar in de wintermaanden ben ik bezig met de voorbereiding. Mensen zoeken, materiaal zoeken en organiseren waar we naar toe gaan en waarom. Echt vrij ben ik nooit al ervaar ik dit moment wel als vrij. Ik bouw wel meer rust in tegenwoordig. Wanneer ik het even zat ben ga ik een avondje rare televisieprogramma’s kijken en wat koken enzo.

Word je anders benaderd omdat je in het circus werkt?

Vaak wel. Je wordt vaak niet serieus genomen. Mijn clown werd laatst wat lacherig opzij gezet als circusmensje terwijl
tegelijkertijd een meisje dat Holland’s Got Talent had gewonnen en niets kon in de lucht, geweldig werd gevonden. Dan wordt mijn vinger steeds dikker. Circus blijft een onbetrouwbaar, aso imago houden. Enerzijds vecht ik ertegen en anderzijds koester ik het. Mensen zijn bang voor je: ‘betaal maar jongen want anders verbouw ik heel de tent waar je bij staat’. Dat is leuk. Ik zou het niet durven maar het is wel leuk.

Zijn de mensen binnen de circuswereld ‘anders’?

Jij denkt dat er meer begaafde mensen in de circuswereld zijn maar door inteelt zijn er vaak juist meer laag begaafde mensen. En ach, voor zo’n leven moet je wel een beetje gek zijn. Het is hard werken en rijk wordt je er niet van. Niks romantiek zoals veel mensen denken. Het is een kleine wereld. Mensen kijken vaak niet verder dan de grenzen van het circusterrein; een krant lezen is al verdacht. Circusmensen zijn recht door zee en je moet niet aankomen met emoties en zoiets als niveau’s.

Hoe ziet een dag uit jouw leven eruit?

Niet te beschrijven. Ik begin meestal om 9.00 uur. Vast is de voorstelling iedere dag, de kassatijden, heel vaak het opbouwen en afbreken én rijden naar de volgende plaats. Ik ga altijd van te voren altijd even kijken. ‘Wat is daar fout, wat is daar goed, waar komen we terecht, wat kan er mis gaan’.

Nu woon je in je caravan; heb je ook een ‘gewoon huis’?

Ja; mijn vriendin heeft een huis en ik heb een huis. Nee, dat is niet gecompliceerd, Gewoon afwisselend. En ik vind het fijn om m’n vrijheid te behouden. Het is het oude huis van mijn moeder; waarom zou ik het verkopen?

Is het een huis met boeken?

Ja, al lees ik die niet meer maar daar gaat het niet om; ze zijn er wel. Ik lees geen literatuur meer. Geen geduld, geen zin meer.
Vroeger heel veel gelezen totdat er vragen kwamen over romanstructuren, lagen in boeken en de bedoeling van de schrijver. Wiskundige ongein werd op boeken losgelaten. Zo’n boek wordt ontmooid. Mijn lust tot lezen is daardoor aardig overgegaan.
Ik lees wel in de boekenbijlage, de recensies om op de hoogte te blijven. Als ik alleen ben op zaterdag kijk ik graag naar de herhalingen van de VPRO van ‘Vrije geluiden’ met muziek uit Mongolië en obscure strijkorkesten; daarna komt Willem Brands met boeken en dat is leuk. Ik heb ook wel boeken gekocht tot de sectie Nederlandse literatuur –ik lees geen vertaalde schrijvers- vol was. Ondertussen heb ik meer circusboeken. Die spaar ik; al koop ik niet alles meer sinds het zo makkelijk om boeken te maken. Bovendien; wie wil ze hebben als ik er niet meer ben? Wel koop ik nog tweedehands circusboeken; bij voorkeur voor kinderen. Voor twee kwartjes iets vinden is ook veel leuker; da’s een sport. Ooit als ik oud en versleten ben, wil ik een studie maken naar het beeld van circus in kinderliteratuur. Je ziet in boeken en films vaak van die stereotypen. Ketting rokende vrouwen met vreemde accenten en vreemde stemmen, hoge hoeden en olifanten die steeds heen- en weer lopen.

Ben je nooit bang dat je door je manier van kijken, geen aansluiting vindt bij het grote publiek?

Ik moet concessies doen. Je moet oppassen dat je geen dingen maakt die niemand snapt of mooi vindt. Er zit nu een grapje in die ik primitief, zelfs verwerpelijk vind. Veel over gediscussieerd maar dit jaar hebben we gezegd ‘we gaan het proberen’ en het slaat aan. Je kunt zeggen ‘dat doen we niet’ of je doet het toch maar maakt daarna ook iets anders. Mijn clowns zijn bijvoorbeeld geen standaardclowns. Ik vind de kwaliteit van de clowns in de regel om te janken. Soms haal ik ook wel eens iets uit het programma omdat het niet begrepen wordt.

Waar struikel je over?

Over regeltjes. Iets dat steeds erger wordt. Men gaat steeds minder risico nemen; bang om zijn nek uit te steken, bang om z’n baan te verliezen. Vroeger kon ik gewoon een tekening inleveren maar de voorwaarden worden steeds erger. Terwijl als er een waterplas ligt, ik mijn tent daar niet neer kan zetten. En dat komt doordat er een paar Mbo’ers die op een Hbo functie zitten het
regeltje zien dat er een plattegrond op schaal ingeleverd dient te worden en daarnaar handelen. Je kunt mij niet erger maken door in regeltjes en eisen te volharden.

Zie je jezelf als slim mens?

Daar heb ik nooit over na gedacht; beetje vreemd ook om over jezelf te zeggen dat je slim bent. Ik denk vaak wel verder dan andere mensen. Er is altijd wel een plan b. Ik kan wel complexe zaken aan. Ik ben nieuwsgierig en heb een brede algemene ontwikkeling. Ik kan abstract denken; fantaseren is ook een vorm van abstract denken. Ik denk in beelden. Ik ben een solist, egoïstisch; wil graag bepalen, Al is egoïsme meer bijvoorbeeld zonder gêne het laatste koekje nemen. Zo ben ik niet opgevoed.
En ja, ik ben wel intens. Ik kan laaiend worden om een mailtje over een futiliteit maar ook intens verdrietig zijn. Iets dat ook weer zo over kan zijn. Eenzaam ben ik niet; ik heb genoeg contacten buiten het circus en tegenwoordig kan ik makkelijk bellen.
Ik vind vaak dat mensen breedvoerig dingen vertellen; met herhalingen. Hetzelfde vertellen met een één detail meer of minder. Ik hou niet van domheid; van mannen die lallend en bierdrinkend een voetbalwedstrijd kijken. Hou sowieso niet van dingen in teamverband. Ken ook die spelregels niet; interesseert me niet. Ik kan het ook niet maar dat is meer een kwestie van geduld.
Wanneer ik vertel over leren automatiseren, doorzetten en frustratietolerantie geeft hij aan dat hij het wel herkent. ‘Ik heb ook twee linkerhanden’. Je moet mij niet vragen om een schilderij op te hangen en ik heb nu een nieuwe telefoon en ik kan er mee bellen en nog wat dingen maar verder niet. ‘Doodeng’.

Ben je sensitief?

Ja, absoluut. Ik voel veel dingen aan bij mensen en doe ook veel intuïtief. Wanneer ik bijvoorbeeld moet beslissen of we met het circus naar een bepaalde plaats gaan, ga ik eerst voelen. Ik ga het niet uitleggen en niet beredeneren; het voelt goed of niet. ‘Heel zuiver naar mijn gevoel luisteren’. Ik zou niet op een kantoor kunnen werken. Als ik bijvoorbeeld aan het bellen ben, dan kan ik ook niet iets anders doen. Al doe ik in de regel wel twee dingen tegelijk. Ik vind het prettig om met mijn handen te eten; echt contact te hebben met de materie. En als hier een stoot van een vrouw langs loopt en ze is duidelijk niet slim, dan zal ik niet de neiging krijgen om haar te bespringen.

Was het trouwens een grapje over meedoen aan de roze zaterdag? De acrobaat met de lange zwarte haren en de six-pack zou wel aanslaan.

We hebben er over gedacht om dat aan onze clown Jofri over te laten. Om ‘m in een roze tanga op de voorplecht van een boot neer te zetten. Ik zie mezelf niet op die boot staan; dat wil ik het volk wel besparen. Over het algemeen zijn mannelijke homoseksuelen dol op circus, op theater; al zorgen wij met het circus dan net niet voor genoeg spektakel. Onze doelgroep is toch mama’s tussen de 30 en de 40 met kinderen en juist daarom hebben we acrobaat Leonardo Navas aangesteld als lekker ding. Ik heb ‘m de opdracht gegeven om te flirten. ‘Jij bent nu even niet getrouwd’. Het blijkt toch dat vrouwen dat willen, daarover praten en dat dat trekt. Er heeft een keer een erotische column gestaan in één of andere blad over een medewerker; helemaal geen mooi jongen maar hij had ogen die konden flirten. Dat was best een openbaring voor me. Aan het eind van de voorstelling staan we allemaal bij de ingang en er zijn best veel vrouwen die aan de buik van Jofri voelen. Stel dat ik als man dat bij een vrouwelijke artiest zou doen. Dat doe je niet als man.

Terwijl we verder praten sluit de kok zijn keuken en wordt het steeds leger in het restaurant. Aangezien het stadscircus op die dag nou niet bepaald neergestreken is in een stad pakken we al vroeg onze biezen. Maurice toont zich een ware gentleman door mij naar de bushalte te brengen. Geheel in stijl van de huidige voorstelling lopen we als een bleie kip zonder kop heen- en weer om de bushalte te vinden. En wellicht, bedenk ik mij achteraf: geheel in stijl van ‘anders zijn, denken en doen’.
In dit geval heeft het ‘t effect van een circus dat ook in mijn beleving net even anders én beter is.

Wilma van Galen

Magic Circus, hét Stadscircus presenteert in 2018: “Hoe dan

 

Leave a reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

error: Content is protected !!