Hoogsensitief (HSP)

Elaine Aron heeft de term HSP (Highly Sensitive Person) geïntroduceerd. Een hoogsensitief mens is meer dan gemiddeld gevoelig voor indrukken en prikkels en merkt meer signalen en details op. Alle indrukken worden uitgebreider en intensiever gefilterd dan bij de gemiddelde mens. Aron heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar hooggevoeligheid maar haar bevindingen zijn (nog) niet bevestigd door de wetenschap.

Hooggevoeligheid is een eigenschap van het zenuwstelsel in combinatie met de hersenen. Ongeveer 20% van de bevolking is hooggevoelig. Het is waarschijnlijk een erfelijke eigenschap, die evenveel voorkomt onder mannen als vrouwen. Veel mensen die hoogbegaafd zijn, zijn vertonen eveneens de hooggevoelige kenmerken. Zoals elke eigenschap gaat hooggevoeligheid gepaard met zowel positieve kanten als valkuilen.

Hoogsensitief; de kenmerken van HSP’ers:

  • nemen gedetaïlleerder, subtieler en intenser waar en zijn zich daarbij ook zeer bewust van hun denken, voelen en handelen. Bij een ‘te veel’ kan men overprikkeld raken waardoor men makkelijker het contact met hun lichaam en de realiteit verliest;
  • hebben meer moeite en meer tijd nodig om indrukken te verwerken;
  • hebben een diep en rijk innerlijk leven; dromen, fantaseren en overwegen veel;
  • voelen stemmingen en sferen goed aan;
  • worden meer dan gemiddeld geroerd door natuur, kunst en muziek;
  • eigen emoties en emoties van anderen worden intenser ervaren;
  • hebben moeite met planning en het verkrijgen van structuur;
  • blozen, trillen, een snelle hartslag, niet kunnen nadenken zijn voorbeelden van symptomen van hoogsensitiviteit;
  • kunnen verlegen overkomen maar zijn dat veelal niet;
  • zijn vaak plichtsgetrouw en perfectionistisch;
  • functioneren minder goed als ze geobserveerd of geëvalueerd worden. Dit geldt ook voor mensen die niet hooggevoelig zijn maar bij HSP´ers speelt dit nog sterker;
  • zijn vaak zorgzaam en anticiperend op behoeften van anderen; moeite om grenzen aan te geven;
  • hebben relatief meer en sneller last van stress, spanning en fysieke klachten zoals hoofdpijn, allergieën, maag/darmklachten, chronische vermoeidheid et cetera;
  • lopen groter risico op stemmingswisselingen, depressiviteit, angsten en verslavingen;
  • kunnen snel en minder gebruikelijke verbindingen leggen door hun sterke intuïtie;
  • veel HSP’ers zijn creatief, kunstzinnig, hebben een rijke fantasie, een sterke intuïtie en een groot gevoel voor schoonheid;
  • een HSP’er heeft behoefte aan filosofische, diepgaande en spirituele gesprekken;
  • een HSP’er is gevoelig voor sfeer en gaat voor harmonie. Als die ontbreekt, functioneren ze minder goed. Ook bij stress en werkdruk presteren ze minder;
  • HSP’ers hebben vaak een lager zelfbeeld omdat ze vaak afgewezen zijn en de ervaring hebben dat ze “anders zijn”;
  • HSP’ers kunnen anderen goed motiveren en inspireren. Ze zijn visionair en zien de mogelijkheden vanaf een zeer pril stadium;
  • HSP’ers willen vanuit hun hart kunnen werken en creëren;
  • veel HSP’ers zijn perfectionistisch en faalangstig;
  • HSP’ers leven regels meer dan anderen na om afkeuring en commentaar te voorkomen;
  • een HSP’er is als geen ander in staat te beluisteren wat in communicatie niet gezegd wordt;
  • een HSP’er is gevoeliger voor stimulerende middelen zoals bijvoorbeeld drugs, cafeïne, alcohol en vaak ook voor medicijnen en kruiden;
  • HSP’ers hebben een groot rechtvaardigheidsgevoel en een grote afkeer van geweld;
  • een HSP’er heeft een diepe verbondenheid met de natuur, de planten- en de dierenwereld;
  • voor een HSP’er zijn Rust, Orde en Regelmaat belangrijke peilers om een evenwichtig leven te leiden.

Hoogsensitief; rustig of juist niet?

Er zijn globaal genomen twee soorten HSP’ers: de grootste groep, zo’n 70%, is van nature rustig en meer introvert. Zij voelen zich prettig bij een redelijk gelijkmatig leven met weinig risico’s. Het andere deel, ongeveer 30% van de HSP’ers, heeft juist behoefte aan nieuwe ervaringen en spanning en is meer extravert. Zij worden ook wel HSS genoemd, ‘High Sensation Seekers’. Zij zijn enerzijds snel verveeld en op zoek naar uitdaging, maar raken anderzijds snel overbelast. Zij leven als het ware met één voet op de rem en één voet op het gaspedaal.

Hoogsensitief of autistisch?

Tussen autisme; in het bijzonder ‘Het syndroom van Asperger’ en hoogsensitiviteit zitten overeenkomsten. Men stelt wel eens dat het grote verschil is dat HSP’ers zeer goed zijn in het lezen van lichaamstaal en mensen met Asperger niet. Ik heb daar zo mijn vraagtekens bij en onderschrijf vooralsnog de mening van Hans Lemmens die autisme als een extreme vorm van hooggevoeligheid ziet.

Wilma van Galen

Leave a reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

error: Content is protected !!